Anı Nedir? Temsilcileri ve Özellikleri

Anı Nedir? Temsilcileri ve Özellikleri

Sponsorlu Bağlantılar

Tanım: Kişinin yaşadığı olayların tümünü ya da belli bir kısmını, üzerinden zaman geçtikten sonra yazdığı yazılardır.
Yaşananların belli bir zaman sonra kaleme alınması anıların en temel özelliğidir. Anılarda “geçmiş zaman kipi” kullanılır. Belli bir dönemi anlatacağı için, tanınmış kişilerin anıları önemli bir belge niteliği taşır. Bazı anılar gelecek kuşaklara ders vermek, onları tecrübelerinden yararlandırmak ya da kamuoyu ile hesaplaşmak amacıyla yazılır. Günümüzde de üst düzey görevlerde bulunmuş kişilerin yazdığı anılar bunlara örnektir. Anılar samimi bir üslupla yazılır. Öznel bir bakış açısı ile yazıldığından doğruluğuna yüzde yüz güvenilen kaynaklar değildir. Anılar yazarın kattığı yorumlarla okuyucuya sunulur. Okuyucu anı türünü okurken okuduğu zaman dilimiyle değil anıların yaşandığı yıllardaki zaman olayları yargılamalıdır. Anı türünde fotoğraflardan, bazı belgelerden, gazete ve dergilerden, tanık kişilerden yararlanıldığı da olur. Anı Arapçada “Hatıra” sözcüğünün karşılığıdır. Divan Edebiyatında anı türünün karşılığı “Tercüme-i Hal”dir.

Anı – Günlük arasındaki farkı:Anıda anlatılan olaylar yaşandıktan sonra çok sonra kaleme alnırken, günlükte günü gününe yazılır.

Anı – Gezi arasındaki farkı: Anı anlatılanların merkezine kendisi dışında çevresinde olan olayları da koyduğu için geziden ayrılır. Gezi türünde olayların merkezinde insanın kendisi değil gezilen görülen yerler vardır.

Anı – Otobiyografi arasındaki farkı: Otobiyografi doğrudan doğruya insanın kendi yaşamını doğumundan başlayarak tarihlerle anlatırken anılarda insanın yaşamının bir kesinti başka kişi ve olaylarla beraber anlatılır.

Sponsorlu Bağlantılar


DÜNYA EDEBİYATINDA ANI
Başlangıcı İlk Çağlara kadar dayanan anı türünün ilk yazarı olarak “Kseneohon” kabul edilir. Onun eseri Anabasis’tir. Milattan önce II.yüzyılda Romalıların ano türünde eser verdikleri bilinmektedir. Buyurgan Silla’nın anıları buna örnektir. 17. Yüzyılda yazılan anılar roman biçimindeyken, 18. Yüzyıldan itibaren özyaşamöyküsü şeklindedir. 19. Yüzyıl anıları ise daha çok siyasi ve politik özellik kazanmıştır.
J.J. Rousseu; İtiraflar
Andre Gide; Jurnaller
Victor Hugo; Gördüklerim
Stendhal; Bencillik Anılar
Verlaine; İtiraf
Tolstoy; İtirafım
Anı türünde yazmış önemli yazarlardır.


TÜRK EDEBİYATINDA ANI
Edebiyatımızda anı türüne ait olabilecek ilk metinler “Göktürk Abideleri” olarak düşünülmektedir. Göktürk Abidelerinde devlet adamlarının anılarına yer verdiği düşünüldüğünde aslında bu türün temellerinin 8.yüzyılda atıldığı söylenmek mümkündür. 16.yüzyılda Babürşah’ın yazdığı “Babürname” edebiyatımızda yazılan ilk anı kitabı olarak kabul edilmiştir. 17.yüzyılda Ebul Gazi Bahadır Han’ın yazdığı “Seçere-i Türk” bu türün en eski örneklerindendir. Arapça’dan “hatıra” ismiyle dilimize geçen anılar, eskiden “tezkire” ve “tezakir” sözcükleri ile de karşılanmıştır. “Zikr” kökünden gelen bu kelimeler Arapça’da “anma” kelimesinin karşılığıdırlar. Ayrıca bu dönemlerde biyografi niteliğindeki Tercüme-i Hal, Şerh-i Hal gibi türler özyaşamöyküsü olarak anı türü ile iç içe girmiştir. Osmanlıda “şuara tezkireleri, vakayinameler, menakıpnameler, “gazavaynameler” anı türü yerine kullanılan yazılardır. Yine bazı mesneviler de anı türü olarak kaleme alınmıştır. Keçecizade İzzet Mola’nın yazdığı Mihnet-i Keşan” buna örnektir. Katip Çelebi ve Evliya Çelebi de yazdıkları eserlerde kendi hayatlarından kesitler sundukları için anı türünde yazan yazarlar olarak kabul edilirler. Tanzimat’tan itibaren;
Namık Kemal; Magosa Hatıraları
Ziya Paşa; Defter-i Amal
Muallim Naci; Ömer’in Çocukluğu
Ahmet Rasim; Falaka, Eşkal-i Zaman
Halit Ziya; Kırk Yıl, Saray ve Ötesi
H. Cahit Yalçın; Edebi Hatıralar
Cenap Şehabettin; Hac Yolunda
Falih Rıfkı Atay; Zeytin Dağı, Çankaya
Yakup Kadri Karaosmanoğlu; Zoraki Diplomat, Politakada Kırk Beş Yıl
Halide Edip Adıvar; Mor Salkımlı Ev, Türkün Ateşle İmtihanı
Yusuf Ziya Ortaç; Portreler, Bizim Yokuş
Yahya Kemal; Siyasi ve Edebi Portreler, Edebiyata Dair
Salak Birsel; Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu
Halikarnas Balıkçısı; Mavi Sürgün
Aziz Nesin; Böyle Gelmiş Böyle Gitmez
Oktay Akbal; Şair Dostlarım
Anı türünde çok önemlidir. Bu yazarların içinde özellikle Ahmet Rasim ömrü boyunca yazması nedeniyle önemli bir yere sahiptir. Yine Yakup Kadri de bu türün gelişmesi için büyük çalışmalar yapmıştır.

Sponsorlu Bağlantılar

Daha önceden paylaşılan Klasizm Nedir? başlıklı yazı da edebiyat akımları klasisizm, klasisizm akımı ve klasisizm akımı slayt hakkında bilgiler verildi. İstersen bir göz at.

☄️ Aklına takılanları yaz ve rahatla, sorularınızı bekliyoruz. 😊

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

  1. ödevim için gerekliydi elinize sağlık teşekkür ederim.