Gezi Yazısının Özellikleri ve Dünya Temsilcileri

Gezi Yazısının Özellikleri ve Dünya Temsilcileri

Sponsorlu Bağlantılar

Tanımı: Yazarın gezip gördüğü yerlerin ilginç yönlerini edebiyat kurallarına uygun olarak anlattığı yazı türüdür.

Gezi türünün yayın olarak kullanılan adı seyahatnamedir. Gezi türü kaleme alan gezen kişiye “seyyah” adı verilir. Gezi yazılarında gezilen yerlerin coğrafi ve mimari özellikleri, kültürel durumu, gelenek görenekleri hakkında bilgiler verilir. Gezi yazılarının kaleme alınmasındaki amaç insanlarda gezme isteği oluşturmak ve gezilememiş coğrafyalar hakkında bilgi vermektir. Gezi yazılarında nesnel ve öznel ifadeler iç içe bulunur. Betimleme anlatım biçiminin ağır bastığı gezi yazılarında tasvirler çok önemlidir. Gezi yazılarında sade ve açık bir dil kullanılır. Gezi yazılarıyla alakalı olarak gerek yurt için gerekse yurt dışında gezilen görülen yerlerin anlatıldığı belgeseller yapılmakta ve televizyonlarda izleyicilere gösterilmektedir. Gezi yazıları coğrafya, tarih, sosyoloji gibi başka dallara da kaynaklık etmektedir. Gezi yazları mektup,anı, günlük, roman gibi başka edebiyat türlerine de kaynaklık edebilmektedir. Gezi yazılarında fotoğraf, film, ses bantları, gibi teknolojik imkanlardan yararlanılabilmektedir. Bu yönüyle gezi yazıları röportaj türüne yaklaşır.


 

DÜNYA EDEBİYATINDA GEZİ YAZISI

Sponsorlu Bağlantılar

Dünyanın en eski seyahatnamesi Afrika’nın doğusundaki Pufta ülkesine yapılan yolculuğu konu edinen kabartmadır. İlk gezi rehberi sayılan Miletoslu Hekatios’un M.Ö. 500 yıllarındaki gezi yazısı ile Kartacalı Hannibal’in İ.Ö. ikinci yüzyıldaki yolculuğu en büyük ilk gezileri kabul edilir. Gezi yazısının en eski örneklerini ise Heredotos’ta görmek mümkündür. Dünya edebiyatında en ünlü gezi yazısı Marko Polo’nun “Seyahayname” adlı eseriyle, Arap bilgini İbn-i Batuta’nın İslam dünyasında gezdiği yerleri anlattığı Seyahatnamesidir.


 

TÜRK EDEBİYATINDA GEZİ YAZISI

Edebiyatımızdaki en eski seyahatnameler Gıyasüddin Nakkaş’ın yazdığı “Acaibü’l Letaif” ile Ali Ekber adlı bir tüccarın kaleme aldığı “Hıtainame”dir. 16. Yüzyılda kaleme alınan Babürname, 1557 yılında yazılmış olan Seyd-i Ali Reis’in Miratü’l Memalik adlı eseri bu türün en önemli örneklerindendir. Ancak gezi yazısı deyince en büyük şöhrete sahip eser Evliye Çelebi’nin 17.yüzyılda 10 cilt olarak kaleme aldığı eserdir. Keçecizade İzzet Molla’nın Mihnet-i Keşan’ı, Yirmisekiz Çelebi Mehmet’in Fransa Sefaretnamesi, Piri Reis’in Kitab-ı Bahriye’si de bu türün Divan edebiyatındaki değerli örneklerindendir. Tanzimat’tan itibaren önemli gezi yazarlarından ve eserlerinden bazıları şunlardır

Ahmet Mithat Efendi; Avrupa’da Bir Cevelan

Cenap Şehabettin; Hac Yolunda, Avrupa Mektupları

Direktör Ali Bey; Seyahat Jurnalı

Ahmet Haşim; Frankfurt Seyahatnamesi

Falih Rıfkı Atay; Denizaşırı, Bizim Akdeniz, Tuna Kıyıları, Gezerek Gördüklerim

Reşat Nuri Güntekin; Tuna’dan Batı’ya, Anadolu Notları

Erdem Beyazıt; İpek Yolundan Afganistan’a

Fikret Otyam; Ne Biçim Amerika Ne Biçim Rusya

Sponsorlu Bağlantılar

Daha önceden paylaşılan Anı Nedir? Temsilcileri ve Özellikleri başlıklı yazı da anı nedir anının özellikleri, anı nedir anının özellikleri nelerdir ve anı nedir genel özellikleri hakkında bilgiler verildi. İstersen bir göz at.

☄️ Aklına takılanları yaz ve rahatla, sorularınızı bekliyoruz. 😊

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.