Kısaca: Geleneksel Halk Tiyatrosu

Kısaca: Geleneksel Halk Tiyatrosu

Sponsorlu Bağlantılar

Batılı anlamda tiyatro edebiyatımız Tanzimat ile başlamıştır. Bu dönemden itibaren ilk defa yazılı tiyatro eserleri Türk okuyucusuyla buluşmuştur. Edebiyatımızda ilk defa yazılan tiyatromuz Şinasi’nin kaleme aldığı “şair Evlenmesi”dir. Namık Kemal’in yazdığı “Vatan Yahut Silistre” ise Batı etkisindeki Türk tiyatrosunun oynanan ilk eseridir.  Modern tiyatromuz öncesinde ise yüzyıllarca Karagöz,  Ortaoyunu, Meddah ve Köy Seyirlik Oyunları adıyla geleneksel tiyatromuz meydana getirilmiştir. Sözlü bir şekilde asırlar boyu insanların kaynaşmasını sağlamış, onları güldürürken eğitmeye çalışmış bu oyunlarımızın ne zaman ortaya çıktığına dair çok çeşitli görüşler vardır. Türk tiyatrosunun ilk ürünlerinin Şölenler ve Yuğ törenlerinde, şaman ayinlerinde ortaya çıktığı düşünülmekte, hatta Ergenekon destanında demircilikle ilgili ayinler ve bu ayinlere bağlı temsillerin oynandığı bilinmektedir. Sırp bilgini M. Nikoliç’e göre Türk tiyatrosunun geçmişi, 4000 yıl öncelerine kadar dayanmaktadır. Halkın seyretmesi için hazırlanmış olan özellikle güldürü ağırlıklı oyunlardır. Geleneksel Türk tiyatrosu sözlü bir özellik gösterir. Geleneksel Türk tiyatrosunun temellerinin ön Asya uygarlıklarının bolluk törenleri ile Anadolu’ya göç etmiş Türklerin atalarının kültüründe yer alan şaman törenlerinin birleşmesiyle atıldığı düşünülmektedir. Halk tiyatrosu geleneği içinde söze dayalı türler Köylü Temsilleri, Meddah) Kukla, Karagöz ve Ortaoyunu olmak üzere beş kola ayrılır. Geleneksel Türk tiyatrosunda oynanan oyunlar yazılıbir metne dayanmadan doğaçlamayla oluşturulur.

Sponsorlu Bağlantılar

Genel Özellikleri

  • Oyunlarda genellikle belirli bir sahne hazırlığı yoktur.  Dekor kullanılmaz ya da çok az birkaç parça nesneden oluşur.
  • Şarklı, dansı, söz oyunları, ve şive taklitleri geleneksel, Türk tiyatrosunun vazgeçilmez ögeleridir. Oyunlarda genellikle asıl iki tip vardır. Bunlardan asıl kahraman olan kişil sözleri yönlendirir ve soruları yöneltir.
  • (Karagoz, Kavuklu); diğer kişi ise asıl oyuncunun sorularına cevap vererek izleyiciyi eğlendirin (Hacivat, Pişekâr)
  • Geleneksel Türk tiyatrosu “açık biçim” özellikleri gösterin Bu yönüyle 19. yüzyılın gerçekçi ve benzetmeci olan Avrupa tiyatrosunda yansıyan “kapalı biçilim” anlayışının terfii bir özelliğe sahiptir.
  • Geleneksel Türk tiyatrosunun temel öğesi güldürüdür.
  •  Seyircilerin güldürülürken eğitilmesi de geleneksel tiyatromuzun önemli özelliğidir. İzleyiciler oyun sonlarında kendilerine bir pay çıkarırlar.
  • Geleneksel Türk tiyatrosunda oyunlardaki canlandırılan şahıslar daha çok “tip” düzeyindedirler. canlandırıllan tipler, kendileri gibi olan tüm kişilerin genel özelliklerini taşıyan ortak şahıslardır. Örneğin gölge oyunlarının başkişisi “Karagöz” safı her şeyi ters anlayan, okumamış, halk adamlarının ortak tipi olarak verilir.
  • Geleneksel Türk tiyatrosu sürekli bir sergileme düzenine bağlı değildir. Oyunlar bayram, düğün, sünnet gibi çeşitli toplumsal olaylar vesilesiyle oynanır.

Sponsorlu Bağlantılar

Daha önceden paylaşılan İslam Kültürü Etkisindeki Türk Edebiyatının Özellikleri başlıklı yazı da aöf türk islam edebiyatı çıkmış sorular ve cevapları, ilahiyat türk islam edebiyatı çıkmış soru ve cevapları ve ilahiyat türk islam edebiyatı çıkmış sorular hakkında bilgiler verildi. İstersen bir göz at.

☄️ Aklına takılanları yaz ve rahatla, sorularınızı bekliyoruz. 😊

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

  1. konuyu güzel özetlemişsiniz teşekkür ederim…

  2. Edebiyatı en iyi anlatan site gerçekten devamlı takibinizdeyim teşekkürler.

  3. Güzel bir yazı olmuş. Yararlı olacaktır.

  4. unuttuk valla ya… gezmeyi vakit geçirmeyi. ay sonu nasıl gelir diye düşünmekten başka şeye fırsat kalmıyor. yada tat almıyorsun

  5. gidemiyoruz ki bildiğin köle gibi çalışıyoruz…

  6. Tiyatro seyretmeyi pek sevmem açıkcası

  7. Gerçekten kısa ve öz bir anlatım olmuş 🙂