Selçuklu Devletinin Sosyal ve Ekonomik Hayatı

Selçuklu Devletinin Sosyal ve Ekonomik Hayatı

Türklerin İslam öncesi dönemde göçebe yaşam tarzının kısmen bu dönem de sürdüğü görülür. Bunun yanında yerleşik yaşam Türk – İslam toplumları arasında yaygınlık kazanmıştır. Yerleşik hayatı benimseyerek şehirler yaşayan halk, tarım, ticaret ve zanaatkarlıklar uğraşırken, göçebelerin temel uğraş alanları hayvancılık olmuştur.

Ticari yaşamın önemli unsuru olan esnaflar kendi aralarında dayanışma amaçlı Ahi teşkilatları kurmuşlardı. Bu teşkilatlar dini boyutu da olan örgütlerdi. Ahiler ticari ve sosyal hayatta oldukça etkili bir konuma sahip olmuşlardı. Karahanlılar, ticareti geliştirmek için Ribat adı verilen kervansaraylar inşa etmişlerdir.

Bu uygulamanın Selçuklular tarafından da sürdürüldüğü ve kervansarayların sayılarının artırılması için büyük çaba harcandığı görülür.

Selçuklu Devleti’nde toprak dört bölüme ayılırdı.

Has topraklar: Geliri hükümdara ve haneden üyelerine ait olan topraklardır.

Sponsorlu Bağlantılar

Mülk topraklar: Kişilere ait topraklardır. Bu topraklar, sahipleri tarafından işlenebilir, kiralanabilir, miras bırakıbilir, vakıf yapılabilir nitelik taşıyan topraklardı.

İkta topraklar: Vergi geliri devlet memurlarına hizmetleri karşılığında tahsis edilen topraklardır.

İkta sahibi görevinde kaldığı sürece toprakların vergi gelirlerini toplama hakkına sahipti.

İkta sahibi toprağın vergisinin bir bölümünü geçimini sağlamak için kendisine ayırır, geri kalanı ile belli sayıda atlı askerin her türlü masrafını karşılardı. İkta askeri, Selçuklu ordusunun temel unsurudur.

İkta sistemi sayesinde,

  1. Hazineden harcama yapılmaksızın büyük bir askeri güç elde edilmiştir.
  2. Toprakların boş kalması engellenmiş, tarım üretiminde süreklilik ve denetim sağlanmıştır.
  3. İkta askerleri, yaşadıkları bölgelerin güvenliğinin sağlanmasında yardım etmişlerdir.
  4. Devlet otoritesi ülkenin en ücra köşelerine kadar götürülmüştür.

Vakıf toprakları: Geliri sosyal kurumlara bırakılan topraklardır. Devletin vergi almadığı bu toprakların amaçları dışında kullanılmaları yasaktır.

Selçuklu sultanları, din ve ırk ayrımı gözetmeden halka toprak dağıtmıştır, boş araziyi değerlendirmeyi devletin önemli bir görevi saymışlardır. İzlenen bu politikanın temel hedefi ürem artışı sağlanmaktadır.

 

Sponsorlu Bağlantılar

Daha önceden paylaşılan Türk-İslam Devletleri Neden Güçlü Olmuşlardır? başlıklı yazı da ilk anadolu devletleri, ilk ateist devlet ve ilk büyük devletler hakkında bilgiler verildi. İstersen bir göz at.

☄️ Aklına takılanları yaz ve rahatla, sorularınızı bekliyoruz. 😊

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

  1. Anadolu selcuklu devletini siyasi sosyal ekonomik durumunedir